好文集ChatGPT Plus¥119

sıfırdan kendi ai ajanını 30 dakikada kur

文章目录

kendi ajanını kurmak için yeni bir model eğitmen ya da kod yazman gerekmiyor. gereken şey, hazır bir modele ne yapacağını, neye dokunabileceğini ve işin ne zaman bittiğini söyleyen birkaç dosya.

bu rehberde her sabah senin seçtiğin bir konuda haberleri tarayıp tek sayfalık özet çıkaran bir ajanı baştan sona kuruyoruz. aynı kalıpla gelen e-postaları sınıflayan ya da bir klasördeki faturaları tabloya döken ajanı da kurarsın.

okuyup bitirdiğinde elinde dört şey olacak: bir iş tarifi, bir araç listesi, bir kontrol listesi ve her sabah kendi kendine çalışan bir komut.

yol haritası

bir ajan dört parçadan oluşur

  • örnek iş: sabah haber özeti

  • 0-8. dakika: iş tarifini yaz

  • 8-13. dakika: araçları seç, az ver

  • 13-20. dakika: elle bir kez çalıştır

  • 20-25. dakika: kontrol kapısını kur

  • 25-30. dakika: zamanla

  • sık hatalar

  • kopyalanacak kontrol listesi

文章配图

bir ajan dört parçadan oluşur

sohbet penceresinde bir modele soru sorduğunda cevap verir ve durur. ajan ise bir hedefe ulaşana kadar kendi kendine adım atar: bir sayfa açar, okur, bir dosya yazar, yazdığını tekrar okur, eksik varsa düzeltir. claude code, codex ve cursor’un ajan modu bunu yapan araçlar.

bu döngüyü dört parça belirliyor.

iş tarifi. ajanın her çalışmada okuduğu metin. amaç, girdi, çıktı, yasaklar ve işin bittiğini gösteren ölçüt burada yazar.

araçlar. ajanın elinin uzandığı yerler. web araması, dosya okuma, dosya yazma, bir mcp sunucusu üzerinden e-posta ya da takvim.

çalışma. ajanın tarifi okuyup araçlarla adım adım ilerlediği kısım. bunu model yapıyor, sen sadece başlatıyorsun.

kontrol. çıktının tarife uyup uymadığına bakan kapı. çoğu yarım kalan ajan projesi bu parça hiç kurulmadığı için yarım kalıyor.

文章配图

model seçimi bu dört parçanın içinde küçük bir karar. iyi yazılmış bir tarif ve sıkı bir kontrol, ortalama bir modelle de iş çıkarır. kötü bir tarif en güçlü modelde de her sabah farklı bir şey üretir.

örnek iş: sabah haber özeti

bu örneği seçmemin sebebi riskinin düşük olması. ajan sadece okuyor ve kendi klasörüne bir dosya yazıyor. kimseye mesaj atmıyor, bir şey silmiyor, para harcamıyor. ilk ajanın böyle olmalı.

klasör yapısı şu kadar:

haber-ajani/
  gorev.md        iş tarifi
  kaynaklar.md    takip edilecek siteler ve arama terimleri
  ozet/           her sabahın çıktısı buraya düşer
  log.txt         çalışma kayıtları

e-posta sınıflayan ajan için aynı yapıyı kullanırsın. kaynaklar.md yerine etiketlerin ve örnek e-postaların olur, araç tarafında da gelen kutusuna okuma izni veren bir mcp bağlantısı eklenir.

0-8. dakika: iş tarifini yaz

ajanın kalitesi en çok burada belirleniyor. “bana her sabah yapay zeka haberlerini özetle” bir istek. ajan bunu okuyunca hangi siteye bakacağını, kaç haber seçeceğini, neyin haber sayılacağını ve çıktıyı nereye yazacağını tahmin etmek zorunda kalıyor. her sabah farklı tahmin ediyor.

文章配图

iyi bir tarif okuyan herkesin aynı işi yapabileceği kadar açık. şu şablonu gorev.md olarak kaydet ve köşeli parantezleri doldur:

# görev: sabah haber özeti

amaç:
[konu] hakkında son 24 saatte çıkan önemli gelişmeleri
sabah 5 dakikada okunacak tek bir sayfada topla.

girdi:
- kaynaklar.md içindeki siteler
- kaynaklar.md içindeki arama terimleriyle web araması
- sadece son 24 saatte yayımlanan içerik

yapılacaklar:
1. kaynakları ve arama sonuçlarını tara.
2. aynı olayı anlatan haberleri tek maddede birleştir.
3. en önemli 5-7 gelişmeyi seç. önem ölçütü: [ölçütün].
4. her madde için kaynağı gerçekten aç ve oku.
5. özeti ozet/YYYY-AA-GG.md dosyasına yaz.

çıktı biçimi:
## [tarih] [konu] özeti
- **başlık.** iki cümlelik özet. neden önemli: bir cümle.
  kaynak: [link] · yayın tarihi: [tarih]
en altta: "taranan kaynak sayısı: X, elenen haber sayısı: Y"

yasaklar:
- açıp okumadığın bir kaynağı özete koyma.
- tarih bulamadığın haberi koyma.
- ozet/ klasörü dışında dosya oluşturma, değiştirme, silme.
- hiçbir yere mesaj, e-posta ya da yorum gönderme.

bitti sayılması için:
- 5 ile 7 arasında madde var.
- her maddede çalışan bir link ve yayın tarihi var.
- 24 saatten eski haber yok.
- aynı olay iki kez geçmiyor.

takılırsan:
dosyanın en üstüne "takıldım: [neden]" yaz ve dur.
tahminle boşluk doldurma.

“bitti sayılması için” kısmı kabul ölçütü. ajan işini bu maddelere göre kontrol eder, sen de çıktıyı bu maddelere göre okursun. ölçülemeyen madde yazma. “kaliteli özet” ölçülemez, “her maddede link ve tarih var” ölçülür.

tarifi tek başına yazmakta zorlanıyorsan ajana yazdır. ama önce seni sorgulamasını iste:

sabah haber özeti çıkaran bir ajan için gorev.md yazacağız.
yazmaya başlamadan önce bana tek tek soru sor:
hangi konu, hangi kaynaklar, kaç madde, neyin önemli sayılacağı,
çıktı nereye yazılacak, ajan neyi asla yapmamalı,
iş ne zaman bitmiş sayılacak.
cevaplarımdan sonra ekteki şablona göre gorev.md oluştur.
belirsiz kalan her yeri [boş] diye işaretle, kendin doldurma.

8-13. dakika: araçları seç, az ver

önce hangi aracı kullanacağını seç. üçü de bu iş için yeterli, fark çoğunlukla nerede çalıştıklarında.

claude code. terminalde çalışıyor. claude -p ile tek komutta, pencere açmadan çalıştırılabiliyor. bu da onu cron’a bağlamayı kolaylaştırıyor. masaüstü uygulamasında zamanlanmış görev, bulutta da makinen kapalıyken çalışan zamanlanmış görev seçeneği var.

codex. openai’nin terminal ajanı. codex exec ile betikten çalışıyor, varsayılan olarak salt okunur bir korumalı alanda başlıyor, son mesajı -o ile bir dosyaya yazabiliyor.

cursor. zaten cursor kullanıyorsan automations sayfasından bir ajanı cron ifadesiyle ya da bir olayla tetikleyebiliyorsun. bulutta çalışıyor, mcp araçları ekleyebiliyorsun. cron saatlerinin utc olduğuna dikkat et.

aracı seçtikten sonra asıl karar, ajana ne kadar yetki verdiğin. bunu üç katman olarak düşün.

文章配图

okuma. web araması, sayfa açma, dosya okuma. bu ajan için gereken bunlar. hata yapsa bile dünyada bir şey değişmiyor.

kendi alanına yazma. sadece ozet/ klasörüne dosya yazmak. hata yaparsa bir dosyayı silip yeniden çalıştırırsın.

dışarıya dokunma. mesaj göndermek, e-posta atmak, bir şey silmek, ödeme yapmak, bir yerde paylaşım yapmak. ilk ajanda bu katman kapalı kalsın. açman gerekirse ajan taslak hazırlasın, son tuşa sen bas.

claude code’da bu katmanları --allowedTools ile çiziyorsun. listede olmayan araç için ajan izin istemek zorunda kalıyor, komut satırından çalışırken bu da o adımın yapılmaması demek. haber ajanı için:

--allowedTools "Read,Write,WebSearch,WebFetch"

e-posta varyantında gelen kutusunu okumak için mcp gerekiyor. mcp, ajanı dış servislere bağlayan ortak bir protokol. claude code’da bir mcp sunucusunu şöyle ekliyorsun:

claude mcp add --transport http [sunucu-adı] [sunucu-adresi]

bağlarken servisin izin ekranında sadece okuma iznini seç. sınıflama için ajanın e-posta göndermesine gerek yok.

13-20. dakika: elle bir kez çalıştır

zamanlamadan önce ajanı gözünün önünde bir kez çalıştır. ilk çalışmada neredeyse her zaman tarifte bir boşluk çıkıyor.

klasörün içindeyken claude code ile:

claude -p "gorev.md dosyasını oku ve içindeki görevi yap. bitirince 'bitti sayılması için' maddelerini tek tek kontrol et ve her maddenin yanına geçti ya da kaldı yaz." \
  --allowedTools "Read,Write,WebSearch,WebFetch" \
  --max-turns 40

--max-turns ajanın kaç adım atabileceğine bir tavan koyuyor. döngüye giren bir ajanın sabaha kadar çalışmasını engelliyor. api anahtarıyla çalışıyorsan --max-budget-usd ile harcamaya da tavan koyabilirsin.

codex ile aynı iş:

codex exec --sandbox workspace-write -o son-mesaj.md "gorev.md dosyasını oku ve içindeki görevi yap."

codex’te web aramasının açık olup olmadığını kendi ayarlarından kontrol et, kapalıysa ajan haberleri bulamaz ve bunu sana açıkça söylemeyebilir.

çıktıyı açınca tarifle yan yana oku. tarifte yazmayan ama ajanın kendi kafasına göre yaptığı her şey, tarife eklenmesi gereken bir satır. 6 madde istedin, 11 madde geldiyse sınırı daha net yaz. reklam yazılarını haber saydıysa “basın bülteni ve sponsorlu içerik haber sayılmaz” diye ekle. tarifi düzelt ve tekrar çalıştır. iki üç turda çıktı oturuyor.

20-25. dakika: kontrol kapısını kur

ajanın kendi kontrolüne tek başına güvenme. kendi yazdığını okuyan model, kaçırdığı şeyi ikinci okumada da kaçırabiliyor. kapıyı iki parçalı kur: biri kodla, biri ayrı bir ajan çalıştırmasıyla.

文章配图

kodla sayılabilenler. dosya oluştu mu, kaç madde var, her maddede link var mı. bunlar için modele gerek yok. bir satırlık kontrol yeter:

f="ozet/$(date +%F).md"
test -f "$f" || echo "dosya yok"
echo "madde: $(grep -c '^- \*\*' "$f")  link: $(grep -c 'kaynak: http' "$f")"

madde sayısı ile link sayısı eşit değilse bir maddenin kaynağı eksik demektir.

okuyarak bakılması gerekenler. kaynakta bu yazıyor mu, tarih 24 saat içinde mi, aynı olay iki kez geçmiş mi. bunun için ikinci bir çalışma başlat. özeti yazan ajandan bağımsız olsun ve tek işi kusur bulmak olsun:

ozet/ klasöründeki bugünün dosyasını oku.
her maddenin kaynak linkini aç ve şunlara bak:
1. özetteki iddia kaynakta geçiyor mu?
2. yayın tarihi son 24 saat içinde mi?
3. başka bir maddeyle aynı olayı mı anlatıyor?
dosyayı değiştirme. sorunlu maddeleri kontrol.md dosyasına
madde başlığı, sorun ve kanıt olarak yaz. sorun yoksa sadece "temiz" yaz.

kapıdan geçemeyen çıktı için bir kural koy. en fazla bir kez yeniden denesin, yine geçemezse dosyanın en üstüne “kontrolden geçmedi” yazıp dursun. sonsuz düzeltme döngüsü hem para yakar hem de bozuk bir sonucu iyi gibi gösterir.

25-30. dakika: zamanla

ajan elle çalışınca son adım onu sabahları kendi kendine başlatmak.

kendi bilgisayarında cron. mac ve linux’ta crontab -e ile şu satırı ekle. her sabah 08.00’de çalışır:

0 8 * * * cd ~/haber-ajani && claude -p "gorev.md dosyasını oku ve görevi yap." --allowedTools "Read,Write,WebSearch,WebFetch" --max-turns 40 >> log.txt 2>&1

cron’un bilgisayar açıkken çalıştığını unutma. bir de cron, terminalindeki ortam değişkenlerini görmüyor. claude komutu bulunamazsa satırda tam yolunu yaz, yolu which claude ile öğrenirsin.

makinen kapalıyken de çalışsın istiyorsan. claude code’un bulut zamanlanmış görevleri, cursor automations ya da github actions’ta zamanlanmış bir iş kullan. bulutta çalışan ajan senin bilgisayarındaki dosyaları görmez. gorev.md ve kaynaklar.md’yi bir repoya koyman gerekir.

zamanladıktan sonra ilk hafta her sabah özeti ve kontrol.md’yi birlikte oku. kontrolün yakaladığı her hata tarife bir satır daha demek. bir hafta sonra tarif genelde artık değişmiyor ve sadece özeti okumaya başlıyorsun.

sık hatalar

tarifi sohbetin içinde bırakmak. ajana işi bir sohbette uzun uzun anlatıp sonra aynı sohbeti zamanlamaya çalışınca her çalışma o sohbetin farklı bir kısmını hatırlıyor. tarif her zaman bir dosyada dursun.

tüm yetkileri baştan açmak. izin sorularından sıkılıp her şeye izin vermek en hızlı kurulum yolu, ama ajanın kontrol edemediğin bir şeye dokunduğu ilk sabah bütün zamanı geri alır.

kabul ölçütü yazmamak. ölçüt yoksa ajan ne zaman duracağını bilmiyor. kimi sabah 3 madde getiriyor, kimi sabah 15.

kontrolü aynı ajana bırakmak. yazan ile kontrol eden aynı çalışmaysa kontrol çoğu zaman bir onaydan ibaret kalıyor.

ilk ajanda dışarıya dokunan bir iş seçmek.e-postalara otomatik cevap veren bir ajanla başlarsan ilk hatası birinin gelen kutusuna gider. okuyup dosya yazan bir işle başla, güvendikçe yetki ekle.

hatayı modelde aramak. çıktı kötü gelince model değiştirmek cazip geliyor. önce tarife bak. çoğu zaman eksik olan bir yasak, bir sınır ya da bir örnek oluyor.

kopyalanacak kontrol listesi

gorev.md'de amaç, girdi, yapılacaklar, çıktı biçimi, yasaklar, kabul ölçütü ve takılınca ne yapacağı yazıyor

  • kabul ölçütünün her maddesi sayılabilir ya da evet/hayır ile cevaplanabilir

  • ajan sadece işi için gereken araçlara sahip, dışarıya dokunan araç yok

  • yazma izni tek bir klasörle sınırlı

  • adım sayısına ya da harcamaya bir tavan konmuş

  • ajan elle en az iki kez çalıştırılmış ve tarif çıktıya göre düzeltilmiş

  • kodla yapılan bir kontrol var: dosya, madde sayısı, link sayısı

  • ayrı bir çalışmayla yapılan bir kontrol var: kaynak, tarih, tekrar

  • kontrolden geçemeyen çıktı için en fazla bir tekrar kuralı var

  • zamanlama kuruldu ve ilk hafta çıktılar elle okunuyor

son

ilk ajanın büyük bir iş yapmasına gerek yok. her sabah tek bir dosyayı doğru yazan bir ajan, sana bir sonrakini nasıl kuracağını öğretiyor. e-posta sınıflama, fatura tablosu, rakip fiyat takibi gibi işler aynı dört parçayla kuruluyor. değişen tek şey tarif ve araç listesi.

not: komutlar ve özellikler kasım 2026 itibarıyla claude code, codex ve cursor’un resmi belgelerinden kontrol edildi. bu araçlar sık güncelleniyor, bir bayrak çalışmazsa claude --help ya da codex exec --help ile güncel halini kontrol et.

全文完
查看原文